Fleta shoqëruese: kur duhet dhe si lëshohet

Përgjigje e shkurtër: fleta shoqëruese kërkohet kur lëvizni mall nga një vend në tjetrin pa e shitur: nga magazina te dyqani, nga prodhimi te magazina, nga qendra te dega. Nëse malli po shitet, faturën e keni ju dokumentin e transportit dhe fletë shoqëruese nuk ju duhet.

Kjo është pika ku ngatërrohen më shumë bizneset. Fleta shoqëruese nuk është një faturë e dytë dhe nuk krijon detyrim tatimor. Roli i saj është tjetër: t'i japë administratës mundësinë të dijë se ky mall që po udhëton në rrugë ka një pronar të ligjshëm dhe një arsye të deklaruar lëvizjeje.

Kush duhet ta lëshojë?

Detyrimi bie mbi të njëjtët tatimpagues që janë të detyruar të lëshojnë fatura, kur transportojnë mall brenda Shqipërisë pa ndryshim pronësie. Ligji e thotë shprehimisht se qëllimi nuk është krijimi i një detyrimi të ri tatimor, por monitorimi i lëvizjes së mallrave.

Rastet konkrete që përmend udhëzimi janë këto:

• Nga magazina në magazinë
• Nga magazina te dyqani, dhe anasjelltas
• Nga vendi kryesor i biznesit te dega
• Nga prodhimi te magazina
• Nga prodhimi te dyqani

Vlen të mbahet parasysh një hollësi: për qëllime të fletës shoqëruese, "vend biznesi" konsiderohet edhe çdo dyqan apo vend ku mbahet malli dhe nga i cili merret për transport. Pra nuk bëhet fjalë vetëm për magazina të mëdha.

Kur nuk ju duhet fletë shoqëruese?

Përjashtimi kryesor, dhe ai që prek më shumë biznese, është shitja. Kur pronësia mbi mallin ndryshon, dokumenti i transportit është vetë fatura tatimore. Në atë rast fatura duhet të mbajë edhe disa të dhëna shtesë: emrin, adresën dhe NIPT-in e transportuesit, targën e mjetit, datën e furnizimit dhe adresën e destinacionit.

Dy përjashtime të tjera:

• Importet që lëvizin nga dogana te magazina e importuesit: deklarata doganore bashkë me faturën e furnitorit të huaj shërben si dokument lëvizjeje.
• Mallrat ose pajisjet që lëvizin si pjesë e kryerjes së një shërbimi: këtu fletë shoqëruese duhet, përveç rastit kur ato janë të listuara zë për zë në faturën e shërbimit.

Kur duhet lëshuar, para apo gjatë transportit?

Para. Ligji thotë se lëshohet "menjëherë përpara transportit" dhe se origjinali, i riprodhuar si kod QR, duhet ta shoqërojë mallin deri në destinacion. Udhëzimi e saktëson më tej: dokumentet lëshohen para ose në momentin kur fillon transportimi, dhe fiskalizohen në kohë reale, në momentin e lëshimit.

Praktikisht kjo do të thotë se fleta shoqëruese përgatitet përpara se mjeti të niset, jo pasi ka dalë në rrugë.

Ka megjithatë një mbrojtje që pak biznese e dinë: nëse data e lëshimit të faturës dhe data e fillimit të transportit nuk përputhen, kjo nuk përbën arsye për të bllokuar ose konfiskuar mallrat, dhe transporti nuk duhet penguar. Është e dobishme ta keni parasysh në rast kontrolli.

Çfarë duhet të përmbajë?

Ligji rendit elementet e detyrueshme: titullin "Faturë shoqëruese", datën dhe orën (me orë e minutë), numrin e fletës, NIPT-in dhe emrin e lëshuesit, adresën e nisjes dhe adresën e destinacionit, kodin e operatorit, kodin e njësisë së biznesit, datën e transportit, sasinë dhe përshkrimin e mallrave, të dhënat e transportuesit nëse është i ndryshëm nga lëshuesi, targën e mjetit, si dhe kodet NIVFSH e NSLFSH me kodin QR.

Udhëzimi e zgjeron këtë listë me të dhëna operative: pronësinë e mjetit (i vetin apo i palës së tretë), qytetin, rrugën, datën e orën e nisjes, llojin e pikës së nisjes, të njëjtat për destinacionin me datën e pritshme të mbërritjes, nëse malli është i ndezshëm, nëse kërkohet shoqërim, llojin e paketimit, si dhe për çdo artikull: kodin, përshkrimin, njësinë matëse, sasinë dhe vlerën me çmim kosto.

Pas fiskalizimit me sukses, tatimpaguesi printon vetëm kodin QR. Nuk ka nevojë për një fletë të gjatë me të gjitha të dhënat.

A ka kode si NIVF-i dhe NSLF-i?

Po, dhe funksionojnë njësoj, thjesht me emra të tjerë:

• NSLFSH (Numri i Sigurisë së Lëshuesit të Faturës Shoqëruese): e prodhon programi juaj përpara dërgimit, nga NIPT-i, data e ora e lëshimit, numri i fletës, kodi i njësisë dhe kodi i software-it, i nënshkruar me çelësin privat të certifikatës.
• NIVFSH (Numri Identifikues i Veçantë i Faturës Shoqëruese): e kthen administrata tatimore si konfirmim pasi fleta regjistrohet.

Logjika është identike me atë të NIVF-it dhe NSLF-it te faturat: njëri provon se e lëshuat ju, tjetri provon se shteti e pranoi.

Po nëse interneti bie gjatë rrugës?

Fleta shoqëruese ndjek të njëjtin regjim si faturat, pa afate të veçanta për vete:

• Ndërprerje interneti: lëshohet dhe printohet pa NIVFSH, pastaj dërgohet brenda 48 orësh nga momenti i ndërprerjes. Nëse respektohet ky afat, dokumentet konsiderohen të fiskalizuara si duhet dhe sistemi u cakton kodet.
• Defekt total i pajisjes: përdoret libri i posaçëm i lidhur; pajisja riparohet ose zëvendësohet brenda 5 ditësh, dhe dokumentet regjistrohen e dërgohen brenda 5 ditësh të tjera.

Në çdo rast, kodi QR duhet printuar dhe shërben si dokument transporti edhe kur fiskalizimi ka qenë i pamundur.

Sa është gjoba nëse mungon?

Mosleshimi i fletës shoqëruese për lëvizje malli pa ndryshim pronësie është shkelje e parashikuar shprehimisht në legjislacionin e procedurave tatimore. Masat sipas kategorisë:

• 25,000 lekë për tatimpaguesit e të ardhurave personale të biznesit që nuk janë të regjistruar për TVSH, dhe tatimpagues të tjerë
• 50,000 lekë për tatimpaguesit e të ardhurave personale të biznesit me TVSH, por jo më pak se TVSH-ja e munguar
• 75,000 lekë për tatimpaguesit e tatimit mbi të ardhurat e korporatave me TVSH, por jo më pak se TVSH-ja e munguar

Një saktësim i rëndësishëm, sepse qarkullon shpesh e kundërta: regjimet e përsëritjes së shkeljes, ato që sjellin mbyllje të ambientit për 30 ditë ose referim penal, nuk e përfshijnë shkeljen e fletës shoqëruese. Ajo mbetet gjobë e njëfishtë. Pamjen e plotë të masave e keni te gjobat e fiskalizimit.

Sa kohë duhet ruajtur?

Kodi QR i printuar duhet ta shoqërojë mallin gjatë gjithë rrugës dhe t'u tregohet inspektorëve tatimorë kur e kërkojnë. Pas transportit, fleta mbahet në destinacion. Afati i ruajtjes është të paktën 5 vjet nga fundi i vitit fiskal.

Pyetje të shpeshta

A më duhet fletë shoqëruese kur dërgoj mall te klienti? Jo, nëse është shitje. Aty pronësia ndryshon dhe fatura tatimore shërben si dokument transporti, mjafton të mbajë të dhënat shtesë të transportit.

Po kur çoj mall në panair apo ekspozitë? Po, ju duhet. Pronësia nuk ndryshon, dhe "ekspozitë" është një nga llojet e pikave të parashikuara si për nisjen ashtu edhe për destinacionin.

A duhet fletë shoqëruese për mall që kthej te furnitori? Varet nëse ka ndryshim pronësie. Një kthim te furnitori zakonisht përbën ndryshim pronësie, çka e çon rastin te fatura, jo te fleta shoqëruese. Për situatën tuaj konkrete pyesni kontabilistin.

Kush e lëshon kur transportuesi është kompani tjetër? Lëshuesi mbetet biznesi që e lëviz mallin. Të dhënat e transportuesit, emri, adresa dhe NIPT-i, shënohen veçmas kur ai është i ndryshëm nga lëshuesi.

A mund të printoj vetëm QR-in? Po. Pas fiskalizimit me sukses, ligji parashikon pikërisht që printohet vetëm kodi QR.

A ndalohet malli nëse datat nuk përputhen? Jo. Mospërputhja mes datës së faturës dhe datës së fillimit të transportit nuk është arsye për bllokim apo konfiskim.

Si e bën Fiscal Pro

Fleta shoqëruese lëshohet nga i njëjti panel ku lëshoni faturat, me të dhënat e mjetit e të destinacionit të ruajtura si shabllone, që të mos i rishkruani çdo herë. Kodet NSLFSH dhe NIVFSH merren automatikisht, dhe nëse interneti bie, fleta ruhet në radhë dhe dërgohet vetë sapo kthehet lidhja, brenda afatit ligjor. Provojeni te demoja pa regjistrim.

Baza ligjore

Fleta shoqëruese rregullohet nga ligji nr. 87/2019, i ndryshuar, Kreu XI, nenet 39-42 (PDF) dhe nga udhëzimi nr. 20, datë 1.6.2020, Kreu VII, nenet 24-27 (PDF). Masat administrative parashikohen nga ligji nr. 9920, datë 19.5.2008 "Për procedurat tatimore", neni 123 (PDF).

Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për rastin tuaj konkret konsultohuni me kontabilistin ose me Administratën Tatimore.